Author Description

Prezentowane w niniejszej antologii teksty sa przykladem zjawisk zachodzacych w twórczosci Zydów w Lodzi poczatku XX w. Stanowi ona swoiste odbicie przemian spolecznych i kulturowych, trendów, fascynacji i leków cechujacych mlode zydowskie pokolenie zamieszkujace nowoczesna metropolie przemyslowa. Jej ramy czasowe wyznaczone sa przelomami wieków dwóch religii: poczatek to niezwykle istotny dla Lodzi rok 1905, a zarazem przelom XIX i XX w. w rachubie gregorianskiej. Zakonczenie to 1 tiszri 5700 (14 wrzesnia 1939 r.), poczatek nowego stulecia kalendarza hebrajskiego. Ten wlasnie czas, pomiedzy Rewolucja 1905 r., a Zaglada, byl okresem intensywnego rozwoju zydowskiej twórczosci literackiej oraz zycia spolecznego. Jego wyrazem sa setki publikacji ksiazkowych, gazety codzienne oraz niezwykle liczne czasopisma literackie - efemerydy, których ukazalo sie jedynie kilka numerów w niskim nakladzie. Wybór dokonany z tak bogatego materialu zródlowego, na który skladaja sie teksty nalezace do innego kregu religijno-kulturalnego, publikowane ponadto w róznych jezykach, musial opierac sie na specyficznej kategoryzacji. Zazwyczaj stosowana klasyfikacja nie za bardzo sie do tego nadawala, stwarzajac zagrozenie zafalszowania obrazu wynikajace z zastosowania pojec oraz kategorii funkcjonujacych co prawda w kulturze i historii zydowskiej, jednak niekoniecznie rozumianych tak samo. Przyjete kryteria doboru i podzialu tekstów sa wiec, poza jednym, oparte na czterech pojeciach zydowskich, co umozliwia lepsze zrozumienie fenomenu kulturowego lódzkiego spoleczenstwa zydowskiego w tym okresie. Ze Wstepu