Author Description

Z recenzji Prof. dr hab. Tadeusza M. Trajdosa: "Jest to publikacja niezwykła i bardzo cenna. W posiadaniu Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu znalazł się (w wyniku darowizny) pokaźny zbiór listów pisanych w schyłku XIX w. przez braci Jakuba i Jędrzeja Bednarczyków oraz pojedyncze listy Anny Bednarczykówny, Wojciecha Halczyna, Józefa Stupaka i Jana Hudaczka. Kierowane były do Stanisława Michalskiego, Wacława Naake-Nakęskiego i Karoliny Domagalskiej. W tej chłopskiej korespondencji adresowanej do „panów” z wielkich miast kryje się obraz jednego z najbardziej przejmujących epizodów walki o podtrzymanie polskiej świadomości narodowej wśród górali spiskich, izolowanych naówczas od polskiej oświaty i kultury i skazanych na słowakizację, forsowaną przez kler i szkoły wiejskie. (…) Na wielkie uznanie zasługuje staranna edycja tych ważnych dokumentów walki o prawa ludzkie i narodowe. Tadeusz Łopatkiewicz poprzedził tekst źródłowy zbiorem szkiców biograficznych „osób dramatu”. W Epilogu (…) przypomniał obecność polską na Spiszu przez liczne stulecia, skupiając uwagę na staraniach plebiscytowych i osobistym losie Wojciecha Halczyna, człowieka, który ofiarował wszystko Polsce, przegrał, a następnie został dość starannie zapomniany przez własny naród". T. M. Trajdos, Świadkowie, rec. książki Tadeusz Łopatkiewicz, Z Lendaku i Maniów. Chłopskie listy z końca XIX wieku, wyd. Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu, Żarnowiec 1997, „Płaj”, 1997, nr 15, s.172-176.